هدف مقاله حاضر شناسایی وضع موجود نظام شهری استان یزد در مولفه های جمعیتی و کارکردی و برنامه ریزی استراتژیک آن است. این پژوهش با استفاده از آمار و اطلاعات موجود و شخصهای منتخب در 14 شهر استان یزد (1381-1375) و به روش آماری- تحلیلی و با کمک نرم افزارهای آماری و مدلهای برنامه ریزی منطقه ای انجام شده است.نتایج پژوهش بیانگر این است که نظام شهری استان یزد ضمن اینکه به لحاظ جمعیتی و کاربردی، ساختار سلسله مراتبی گسیخته و نا متعادلی دارد؛ با چند معضل عمده از جمله: 1. بزرگ سری شهر یزد و تمرکز بیش از 60 درصد جمعیت و کارکردها در آن؛2. فقدان شهرهای میانی و متوسط حتی در طیف پایین آن؛ 3. کثرت روستا- شهرها و شهرهای کوچک فاقد کارکرد شهری؛ 4. عدم پهنه بندی فضا و درهم تنیدگی مراکز اسکان جمعیت و نواحی صنعتی و تولیدی استان (عمدتا در محور مهریز اردکان به طول تقریبی 100 و عرض 20 کیلومتر) رو به رو است که ناپایداری اکولوژیکی منطقه را دامن زده است.